శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-స్థితప్రజ్ఞత్వం

Posted on జూన్ 24, 2012
22
స్థితప్రజ్ఞత్వం.

నిన్న ఏకాగ్రత గురించి మాటాడుకున్నాం. ఇప్పుడు ఏకాగ్రత తప్పితే జరిగేదేమిటో,ఎలా, ఎందుకు ఏకాగ్రత తప్పుతుందో చూద్దాం. ఈ ఏకాగ్రత తప్పకుండా చూసుకుంటూ, ప్రలోభాలకు లోనుకాకుండా లక్ష్యం మీద దృష్టివుంచి కష్టాలను తప్పించుకుంటూ, లక్ష్యం చేరడమే, స్థితప్రజ్ఞత్వమంటే. నిన్ననంతా స్థితప్రజ్ఞత్వం సాధించిన వారి విజయాలు చూసాంకదా. ఈ వేళ దాన్ని తప్పి, జారిపోయిన వారి పరిస్థితి, ఎందుకలా జారిపోయారో, ఎక్కడ తప్పు చేశారో, ఇటువంటి తప్పులు మనం ఎందుకు చేయకూడదో చూద్దాం.

ఒక మహారాజు పేరు భరతుడు, అజనాభం అనే దేశాన్ని పరిపాలిస్తుండేవాడు, భార్య పంచజని వల్ల ఐదుగురు పుత్రులు కలిగేరు. “అటమున్న నజనాభంబను పేరంగల వర్షంబు భరతుండు పాలించుకతంబున భారత వర్షంబునా బరగె” అజనాభం అని పేరున్న దేశం భరతుడు పరిపాలించడం మూలంగా భారతదేశం అయిందన్నారు, పోతనగారు భాగవతంలో. ఈయన ధర్మ బద్ధంగా, ఏబది లక్షల వేల ఏళ్ళు ( ఈ సమయం భాగవతం లో ఉన్నది )పరిపాలన చేశాడు, చివరికి అంతా పుత్రులకిచ్చి, సాలగ్రామ శిలలకి ప్రసిద్ధి కాంచిన గండకీ నది ఒడ్డున ఉన్న పులహాశ్రమానికి చేరేడు, తపస్సు చేసుకోడం కోసం.. తపస్సు నిరాటంకంగా చేసుకుంటున్నాడు. ఒక రోజు స్నానం చేసి, మొలలోతు నీటిలో, ప్రణవం ఉపాసన చేస్తుండగా, ఒక నిండు చూలాలయిన లేడి నీరు తాగడానికి వచ్చింది. నీరు తాగుతుండగా, దగ్గరలో ఒక సింహం భయంకరంగా గర్జన చేసింది. లేడి తుళ్ళి పడి, ఎగిరి ఒక గంతులో ఆవలి ఒడ్డుకు చేరే ప్రయత్నంలో, కడుపులోని పిల్ల జారి నీటిలో పడింది, ఒడ్డున కిందపడి తల్లి లేడి చనిపోయింది. ఈ సందర్భంగా కళ్ళు తెరచి చూచిన భరతునికి నీటిలోని లేడిపిల్ల కనపడి, అయ్యో! ఇప్పుడే పుట్టిన పిల్ల, ఇది ఏ కౄరమృగానికయినా ఆహారం కావచ్చని, ప్రాణ రక్షణ తప్పుకాదని, దానిని రక్షించి, ఆశ్రమానికి తీసుకు వచ్చి సాకసాగాడు. ఈ లేడి పిల్లని బయటికి వదిలితే దేనికయినా అహారమయిపోతుందని, ఆశ్రమంలోనే ఉంచి, దానితో ఆడుతూ, కాసేపు మెడల మీద ఎక్కించుకుని, కొద్దిసేపు గుండెల మీద పడుకోబెట్టుకుని బుజ్జగిస్తూ, ముద్దు చేస్తూ, పూజ చేసుకునేటపుడు, అన్ని పనులు చేసేటపుడు లేడిపిల్లను దగ్గరుంచుకుంటూ, దానికి పరిచర్యలు చేస్తూంటే, పూజ, ధ్యాన, జపాలు వెనక పట్టాయి. ఒక్కొకపుడు లేడిపిల్ల కొమ్ములతో పొడుస్తూ, మూతితో నాకుతూ, గిట్టలతో దువ్వుతూ భరతునితో ఆడుకునేది. ఇలా భరతుడు లేడి పిల్లతో ఆటపాటలలో, భగవత్ ధ్యానం, జపాలు బాగా వెనకపట్టేయి. ఇలా నడుస్తుండగా ఒక నాడు, ఈ పెద్దదయిన లేడి ఒక రోజు అడవిలోకి పారిపోయింది. అదిమొదలు భరతుడు లేడికి ఏమయిందో ననే ధ్యాసలో సర్వం మరచి, అయ్యో! తల్లి చచ్చిన బిడ్డను పెంచాను, పెద్దదాన్ని చేశాను, ఈ లేడి ఎటుపోయిందో, దానికేమయిందో అని మళ్ళీ లేడితో ఆడుకోగలనా, జపం చేసుకునేటపుడు వెనకనుంచి వచ్చి కుమ్మేది, కోపగిస్తే వెళ్ళిపోయేది. ఇలా మళ్ళీ ఆడుకోగలనా, ఆ ఆనందం పొందగలనా అనే అలోచనలో ఉండిపోయాడు, జపతపాలు పోయాయి. ఒక నాడు లేడి తిరిగివచ్చింది, భరతునికి అంత్యకాలమూ వచ్చింది. లేడిని చూస్తూ ప్రాణాలు వదిలి, మరలా ఆ లేడి కడుపున జన్మించాడు. లేడిగా పుట్టినా పూర్వజన్మ పుణ్య ఫలం వల్ల విషయం గుర్తుకొచ్చి ఇలా వాపోయాడు.

రాజులు ప్రస్తుతింప వసురాజ సమానుడనై తనూజులన్
రాజులు చేసి తాపసుల రాజఋషీంద్రు డటంచు బల్కగా
దేజమునొంది యా హరిణిదేహము నందుల బ్రీతిజేసి నా
యోజ చెడంగ నే జెడితి యోగిజనంబులలోన బేలనై……భాగవతం.స్కందం-5.శ్వాసం-1…117

ఇక్కడికాపేద్దాం, కధ పెద్దది, విషయానికి ఇంతవరకు సంబంధం కనక, మిగిలినది మరొకమారు చెప్పుకుందాం. ఇది జడభరతుని కధే, భరతుడు జడభరతుడెందుకయ్యాడో తరవాత కాని తెలియదు.

మరొక ఉదాహరణ. విశ్వామిత్రుడు రాజర్షి, తపస్సు చేసుకుంటున్నారు. తపోభంగం చేయమని మేనకను పంపేడు దేవేంద్రుడు. మేనక హొయలుకు వివశుడై విశ్వామిత్రుడు, మేనకతో కాపరం చేసేరు. తపోభంగమైపోయింది. శకుంతల కలిగిన తరవాత మేనకను వదలిపోయారు, విశ్వామిత్రుడు.

ఒక సారి సింహావలోకనం చేద్దాం. మహారాజుగా పుట్టి ధర్మబద్ధంగా పరిపాలన చేసి, చివరికి రాజ్యం కొడుకులకప్పగించి ఆశ్రమానికి తపస్సుకు వచ్చాడు భరతుడు. తల్లి చనిపోయిన లేడి పిల్లను రక్షించాడు. తప్పుకాదు. తరవాత ఆ లేడిదే లోకం గా బతికి, దానితో ఆటపాటలే లోకమనుకున్నాడు. అది అడవిలోకి పారిపోతే బాధపడిపోయాడు. రక్షించి తీసుకొచ్చి దాని దారిన దానిని వదిలేయచ్చు, వదలలేదు, పెద్దదయిన తరవాత వదిలేశాడా, లేదు, మమత పెంచుకున్నాడు. అది పారిపోయినపుడేనా వదిలించుకున్నాడా? లేదు. మమత పెంచుకుని దానిగురించి తపించాడు. తపస్సు, తన అసలు లక్ష్యం మరిచిపోయాడు. మనసెంత చిత్రంచేసి అధోగతికి తోసిందో! లేడిగా జన్మించిన తరవాత ఏమని బాధపడ్డాడో చూడండి. సాటి రాజులచే దేవేంద్ర సమానుడవని పొగిడబడినవాడిని, కొడుకులను రాజులుగా చెసిన వాడిని.. ఋషీంద్రుడవని తాపసులచే స్తుతింపబడినవాడను, అయ్యో! లేడి మీద మోహంతో నా తపస్సు చెడకొట్టుకుని భ్రష్టుడనయ్యానే అని బాధ పడ్డాడు. నిజంగా, రాజ్యం, భోగభాగ్యాలు, భార్యా పిల్లల మీద మోహం తెంచుకున్నవాడు, యీ లేడి పిల్లపై మోహం పెంచుకున్నాడు. కాలమాగదుకదా. ఇక విశ్వామిత్రుడు అయ్యో! సంసారంలో పడి,పంచేంద్రియాలకు లొంగి, తపస్సు భగ్నం చేసుకున్నానని చింతించి మళ్ళీ తపస్సుకి వెళ్ళి, కోపాన్ని, ఇంద్రియాలను జయించి బ్రహ్మ ఋషి అయ్యారు, ఇది కూడా మనసు చేసిన చిత్రంకదా. ఏకాగ్రత తప్పి స్థితప్రజ్ఞత్వం లోపించిందికదా.

నేడు మన కాలానికొస్తే తొమ్మిది నెలలకితం, పూజ, జపం, అనుష్ఠానం చేసుకుని, రామాయణ, భారత, భాగవతాల్లో ఏదో ఒకటి తీసుకుని, ఒక ఘట్టం చదువుకుని ఇంట్లో వాళ్ళకి చెప్పి అందులో అందాలు వివరించి, ఖాళీ సమయంలో నామ పారాయణ చేసుకునే వాడిని. ఇప్పుడేం చేస్తున్నా. కంప్యూటర్ ముందు గంటల తరబడి కూచుని, ఏదో రాసి, అది ప్రచురించి, ఎవరు చదివేరు, ఎవరు చదవలేదు అని చూసుకుంటూ, మెయిళ్ళు చూస్తూ, కావలసిన వారు పలకరించలేదని బాధ పడుతూ, ఎవరిమీదో మమత పెంచుకుంటూ, ఏంటిది? వారేమయినా పలకరించేరా? లేదే? మరెందుకు? సమాధానం లేని ప్రశ్న. జడ భరతునిలా అయిపోవటంలేదూ? సత్వ గుణం నుంచి రజోగుణం లోకి దాని నుంచి తమో గుణం లోకి జారిపోతున్నానా లేదా. స్థిత ప్రజ్ఞత్వం లేక కదా. వీటిని అధిగమించలేకపోతున్నా. ఇది మనసు చేసే చిత్రమనీ తెలుసు, కాని తప్పించుకోలేకపోతున్నా.

కొంతమంది ఇంద్రియ సుఖాలకి లొంగిపోయి తమ తమ లక్ష్యాలు పాడు చేసుకుంటున్నారు. సినిమాలు షికార్లు చేస్తూ చదువు వెనకబెట్టుకుంటున్నారు. అలాగే వస్తువులతోనే ఆనందం ఉన్నదని, వస్తువులు పోగేసుకుంటున్నారు, అయిన వారిని పలకరించటం కూడా లేదు. కొంత మంది డబ్బే సర్వస్వం అనుకుని సంపాదనలో పడి ఇతర విషయాలు, పెళ్ళాం/భర్త పిల్లలు ఇతర విషయాలు మరిచిపోతున్నారు. ఇవి ముఖ్యం కాదన్న సమయం వచ్చేటప్పటికి ఎవరూ మిగలటం లేదు, కష్ట సుఖాలు పంచుకోవడం మాట దేవుడెరుగు, మాట్లాడేందుకు కూడా. మనసు వద్దన్న పని చేయడానికి ఉత్సాహం చూపుతుంది. దానిని బుద్ధి ద్వారా అరికట్టి, మనసుకు మంచి అలవాటు చేస్తే తద్వారా స్థితప్రజ్ఞత్వం సంపాదించచ్చు.మనసుకి అలవాటు చేయాలి.

జడ భరతుని గురించి రాయాలని అనుకున్నా, ఈ లోగా anrd అనూరాధ గారు రాశారు. నేను రాద్దామనుకున్నా మీరు రాశారు బాగుందన్నా. దానికామె మీరూ రాయండి అన్నారు. ఇది నా కధకి దగ్గరగా ఉన్నది కనక, నెగెటివ్ విషయాలు చెప్పడం ఇష్టంలేక ముందు విజయాలు చెప్పి ఆ తరవాత అపజయాలు ఎలా ఉంటాయి, వాటికి కారణాలు చెప్పేను. దీనికి ప్రోత్సాహం ఇచ్చిన anrd అనూరాధ గారికి ఈ రెండు టపాలు అంకితం. ఈ వ్యాసంగం నుంచి విముక్తి దొరికే రోజు దగ్గరలోనే ఉంది.

స్వస్తి

ప్రకటనలు

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-ఏకాగ్రత

Posted on జూన్ 23, 2012
12
ఏకాగ్రత

ఏకాగ్రత అంటే ఒక పని మీద దృష్టిని కేంద్రీకరించడం. నాకు తెనుగు తప్పించిమరో భాష రాదు. మీకు ఇంగ్లీష్లో చెప్పడం నా వల్ల కాదు కాని, ఎంగిలి ముక్కలు ఎవరో చెబితే విన్నా కాన్సన్ ట్రేషన్, అమ్మయ్యా! మీకు తెలిసేలా చెప్పేశానండీ!!! ఇది లోపిస్తే పరిస్థితులు ఎలా ఉంటాయో, బాగుంటే ఎలా ఉంటాయో చూద్దాం.

ద్రోణాచార్యుని వద్ద విద్యాభ్యాసం చేస్తున్నారు, కౌరవులు, పాండవులు. ఒక రోజు గురువుగారు చెట్టు చిటారు కొమ్మన ఒక చిలుక బొమ్మ పెట్టి, శిష్యులందరూ ఉండగా, ధర్మరాజును పిలిచి చెట్టు చివరనున్న చిలుక కంటిలో బాణం వేసి కొట్టాలి, ధనుర్బాణాలు తీసుకోమన్నారు. ధర్మరాజు బాణం ఎక్కుపెట్టేడు. ఏమి కనపడుతోందన్నారు, గురువుగారు. చిలక కన్ను, చిలక, చెట్టు, మీరు అందరూ కనపడుతున్నారన్నాడు ధర్మరాజు. సరే నీవు పక్కకి తప్పుకోమని, దుర్యోధనుడిని పిలిచి అడిగితే, పాపం ఈ విషయంలో ధర్మరాజుతో ఏకీభవించి అదే చెప్పేడు. ఇలా అందరూ అదే సమాధానం చెప్పేరు. చివరిగా అర్జునుని పిలిచి, ప్రశ్న చెప్పి, ఏమి కనపడుతోందంటే, నాకు చిలక కన్ను తప్పించి మరేమీ కనపడటం లేదన్నాడు. సరే , బాణం వదలిపెట్టమన్నారు, గురువుగారు. అది తిన్నగా చిలుక కన్నులో గుచ్చుకుపోయింది. గురువుగారు అశ్చరమూ, ఆనందమూ పొందేరు. మరొక సందర్భంగా చీకటిలో అర్జునునికి భోజనం పెట్టవద్దని చెప్పేరు, కుంతికి. పొరపాటున ఒక రోజు అర్జునుడు భోజనం చేస్తుండగా దీపం ఆరిపోయింది. అలాగే భోజనం పూర్తి చేసిన అర్జునునికి ఒక ఆలోచన వచ్చింది. దీపం లేకపోయినా భోజనం చేసినట్లు, చీకటిలో లక్ష్యం ఛేదించలేమా, అని ఆలోచన వచ్చింది. లక్ష్యం బాణం ఉంటే శబ్దంతో లక్ష్యాన్ని ఛేదించే విద్య తనకు తాను నేర్చుకోవడం ఆరంభించాడు. దీనిని బట్టి మనకు తెలిసినది ఏకాగ్రత ఉన్నపుడు, ఏపని చేస్తున్నా సరే! లక్ష్యం మీద దృష్టినిలిపేతే ఫలితం ఇలా ఉంటుంది.

ఈ కోవలో మరో ఉదాహరణ, ధృవుడు, చిన్న పిల్లవాడు, సవతి తల్లి, తండ్రి తొడమీద కూచోవద్దన్న మాటకి, తల్లినడిగితే, శ్రీ హరిని ప్రార్ధించమంది. బయలుదేరాడు, అదృష్టం కలిసొచ్చి నారదుడు మంత్రోపదేశం చేశారు. ఆరు నెలలలో ధృవుడు శ్రీ హరి దర్శనం పొంది, చిరస్థాయిగా ఈ సమస్త విశ్వం తన చుట్టూ తిరిగే పదవికి చేరిపోయాడు.బహుశః ఇంత తక్కువ కాలం లో భగవంతుని దర్శనం మరెవరికీ కాలేదు.

మరొకటి ప్రహ్లాదుడు,

పానీయంబులు ద్రావుచున్, కుడుచుచున్, హాసలీ
లా నిద్రాదులు సేయుచున్ దిరుగుచున్ లక్షింపుచున్ సంతత
శ్రీ నారాయణ పాదపద్మయుగళీ చింతామృతాస్వాద సం
ధానుండై మఱచెన్ సురారిసుతు డేతద్విశ్వమున్ భూవరా! ……………… భాగవతం.

ఏ పని చేస్తున్నా లక్ష్యమైన శ్రీ హరిని స్మరించడం మానలేదు, ప్రహ్లాదుడు. విచిత్రం ఏమంటే భక్తుల పేర్లు చెప్పేటపుడు మొదటగా చెప్పేది ప్రహ్లాదుని పేరే, తరవాత చెప్పేది నారదుడు. ప్రహ్లాదుడు రాక్షస వంశం లో పుట్టినా భక్తులలో అగ్రగణ్యుడయాడు. చూశారా ఏకాగ్రత ఎంత గొప్ప పరిస్థితి తెచ్చిపెట్టిందో!!!

ఇంకా చెప్పుకుంటూ పోతే, ఒక మహారాజు ఇంద్రియ సుఖం కోసం వేశ్యా గృహం లో ఉండిపోయాడు. శివరాత్రి అని గుర్తువచ్చి లింగాకారం కోసం వెతికితే ఎదురుగా నిద్రిస్తున్న వేశ్య కుచం కనపడింది. వేశ్య కుచాన్ని శివలింగంగా భావించి పూజించిన రాజు ఏకాగ్రతకి మెచ్చేడు, శివుడు. ఆ కుచం లోనే దర్శనమిచ్చాడు. అలాగే మేక పెంటికలో శివలింగాన్ని చూసి అర్చించిన వారికి దర్శనమిచ్చాడు శివుడు. ఇది వారి ఏకాగ్రతకి సూచన మరియు ఫలితం. ఇలా చెప్పుకుంటూ పోతే ఎన్నో! ఎన్నో!! ఎన్నెన్నో!!!

నేటి కాలం చూద్దాం. ప్రతి విజయ గాధ వెనుక, దానికి కారకులైనవారియొక్క ఏకాగ్రత కనపడుతూంది. చూస్తే చాలా కనపడతాయి. సర్వశ్రీ నారాయణమూర్తి, అజిత్ ప్రెంజీ, ధీరూ భాయ్ అంబానీ,కొన్ని మాత్రమే, ఇలా ఈ మధ్య కాలపు విజయాలు బాగా విశేషంగా కనపడతాయి. మరొక సంగతి, కొంతమంది ఏకాగ్రత ఎలా ఉంటుందంటే, భార్య భోజనం చేద్దురు గాని రండి అంటే భోజనం చేసిన తరవాత చేయి కడుక్కోవడం కూడా గుర్తులేని వారుంటారు. చొక్కా తొడుక్కోడం కూడా మరచి బయటికి వెళ్ళిన వారున్నారు. మనం వీరిని ఆబ్సెంట్ మైన్డెడ్ ప్రొఫెసర్లు అంటాము, కాని నిజంగా వారు ఆ ఏకాగ్రతలో ఇక్కడ జరుగుతున్న విషయాలు వారి మనసుకు చేరవు. ఇటువంటి వారు మనకి సామన్యులలోనూ కనపడతారు, మనం గుర్తించలేం, గుర్తించినా పిచ్చి వాడంటాం. వీరంతా అర్జునుని కోవలోని వారు. మరొకరకం వారు మనతో తిరుగుతారు, కబుర్లు చెబుతారు, సినిమాలు, షికార్లు, ఏమయినా రెడీ అంటారు, కాని వీరి మనసు ఎప్పుడూ లక్ష్యం మీదే ఉంటుంది. వారి సమయం చూసుకుని కనపడకుండా పోతారు, వీళ్ళేరీ అని మనం చూసుకునే లోపు మళ్ళీ వచ్చేస్తారు. వీరు మన ప్రహ్లాదుని వంటి వారు. నేటి కాలం లో రెండవ సారి చెప్పిన లాటివారు ఎక్కువ మంది కనపడుతున్నారు. మరొక విశేషం స్త్రీలలో ఇది బాగా కనపడుతోంది. ఇది శుభ సూచకం కూడా. తిరిగి తిరిగి మనం మనసు దగ్గరికి వచ్చాం. మనసు ఈ విషయం మీద చేసే చిత్రము, ఈ విషయానికున్న రెండవ పార్శ్వము రేపు చూద్దాం,టపా పెద్దదయిపోతూ ఉంది మరి.. .

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు- ఉదాత్త,ధీర నాయిక శకుంతల

Posted on జూన్ 19, 2012
16

ఉదాత్త,ధీర నాయిక శకుంతల

తండ్రి చేత పంపబడిన శకుంతల రాజ సభకు చేరి దుష్యంతుని చూసింది. ప్రేమగా పలకరింపులేదు, ప్రియమైన చూపులేదు. ఏమైందీ? అని మధనపడి రాజు కదా చాలా పనులుంటాయి మరిచిపోయాడేమోనని సరిపెట్టుకుంది. కనీసపు ప్రేమ దృష్టి కూడా కనపడక తల్లడిల్లింది. సహజంగా భర్తమీద ఉన్న ప్రేమతో సరిపెట్టుకున్నా జరుగుతున్న సంగతి చూసి డీలా పడింది, ఎరగని వానిలా ప్రవర్తిస్తున్నాడా అని, ఇలా ఆశ నిరాశల మధ్య మనసు ఉయ్యాలలూగుతున్నా ప్రయత్నం మానలేదు. వచ్చాము కదా విషయం తాడో పేడో తేల్చుకోవాలనే నిర్ణయానికి వచ్చింది. దేవయాని లాగ తండ్రికి చెప్పడానికి వెనుతిరగలేదు, కోపం తెచ్చుకోలేదు.. మానవ ప్రయత్నం చేయాలునుకుని, వస్తున్న కోపాన్ని దుఃఖాన్ని ఆపుకుని, మనసు సంబాళించుకుని రాజుతో మాట్లాడటం ప్రారంభించింది. ఇప్పటి పిల్లలు సమస్య వస్తే దానిని తమరు పరిష్కరించుకో గలరేమో చూడటం లేదు. అంతా ఎవరో అమిర్చిపెట్టాలి. సమస్యకు కారణం, పరిష్కారం, సమస్యలో ఉన్నవారికంటే పైవారికి బాగుగా తెలియదు కదా. పరిస్థితి అనుకూలంగా లేకపోయినా కణ్వాశ్రమానికి దుష్యంతుని రాక, తనతో గాంధర్వ వివాహం గుర్తుచేసి, బాలుని, దుష్యంతుని కొడుకుగా పరిచయం చేసింది. దానికి దుష్యంతుడు సహజంగానే స్పందించి నీవెవరో నాకు తెలియదు పొమ్మన్నాడు. దానికి శకుంతల రాజా! ఎవరూ చూడకుండా ఏమిచేసినా సాక్ష్యం ఉందనుకుంటున్నావేమో, పంచభూతాలు మొదలు, అంతరాత్మ దాకా అందరూ మనం చేసే ప్రతి పని చూస్తూఉంటాయని చెప్పింది. అంటే నీ అంతరాత్మని అడగవోయ్! నేనెవరో, నీకు తెలుసో తెలియదో చెబుతుందని ఒక విసురు విసిరిందన్నమాట. నీకు అంతరాత్మ ఉన్నదా అని ప్రశ్నించింది. తరవాత ధర్మాలు చెప్పింది. భార్యను భర్త ఎలా చూసుకోవాలో చెప్పింది. భార్య భర్తలో సగం అని చెప్పింది. నేడు భార్య భర్తలో సగమేంటి అంటున్నారు. భర్తలో సగం భార్య ఐతే, భార్యలో సగం భర్త కాదా? ఏమో తెలిసినవారు చెప్పాలి. అన్ని వేళలా పురుషుని ఉన్నతి, మంచిని కోరే భార్యను నిరాదరించడం, అవమానించడమేనని, అది తగదని హితవు చెప్పింది. ఇక్కడ భార్య కార్యేషు దాసి నుంచి కరణేషు మంత్రి, భోజ్యేషు మాత, శయనేషు రంభగా ఉంటుందోయ్! అటువంటి భార్యను పువ్వులలో పెట్టి పూజించుకున్నట్లు చూసుకోవాలి తప్పించి, నువ్వెవరో నాకు తెలియదనడం అవమానించడం సుమా అని హెచ్చరించింది. ఒక దీపం తో మరొక దీపం వెలిగిస్తే రెండు దీపాలూ ఒకలాగే ఉన్నట్లు, నీ తనువు, నా తనువుతో కలియడం మూలంగా పుట్టిన కుమారుడు నీలా ఉన్నాడు, పోలిక చూసుకో అంది. నేటి కాలానికి సాక్ష్యాలుగా ఫోటోలు, వీడియోలు చూపినా నువ్వెవరో నాకు తెలియదు, ఇవన్ని ఒరిజినల్ కాదు, మార్ఫింగ్ చేయబడ్డవని అంటూ ఉంటే నిజాలకోసం డి.ఎన్.ఎ ఫింగర్ ప్రింటింగ్ చుట్టు తిరగాల్సి వస్తూ ఉంది. అది కూడా ఒక లేబ్ ఒకలాగ మరొక లేబ్ మరొకలాగా రిపోర్టులు ఇస్తున్నాయి, నేటికాలంలో. నీవు నన్ను పాణిగ్రహణం చేసిన మూలంగా, నీ మూలంగా, ఈ బాలుడు కలిగేడన్నది సత్య వాక్కు. సత్యవాక్కు ఎంత గొప్పదో నిరూపించి చెప్పింది. అప్పుడు రాజును సూనృతవ్రత అని సంబోధించింది, అంటే ఎప్పుడు సత్యాన్నే వ్రతంగా పలికేవాడా అని. బలేగా అందికదా, అబద్ధం మాట్లడుతున్నవాడితో. అంటే అబద్ధం చెబుతున్నావు మగడా అని ఎగతాళీ చేసింది. అప్పుడు చెప్పింది నేను ఉత్తమ రాజఋషి, మేనకల కుమార్తెను, నీలా అబద్ధం చెప్పడం అలవాటు, నాకు లేదు సుమా అని ఎత్తిపొడిచింది. అందుచేత నువ్వు ఇచ్చిన మాటకు కట్టుబడి ఉండాలని కోరుతుంది. సంభాషణలో ఎక్కడా తొట్రుపాటుగాని, భయంగాని, అసహజమైన మాటగాని కనపడదు. ఇప్పుడు ఆడ మగపిల్లలు మాట్లాడే దానిలో తొట్రుపాటు, అధికమైన పట్టుదల, తమ మాటే చెల్లాలనే మంకుతనమే కనిపిస్తున్నాయి. నా ఉద్దేశం అందరూనని కాదు, సమస్యలో చిక్కుకున్నవారు మాత్రమే. దీనికి దుష్యంతుడు సహజంగా నీవెక్కడ, నేనెక్కడ అని ఎక్కువ తక్కువలూ చూపించాడు. ఎక్కడో అడవిలో ఉండేదానివి, నేను మహారాజును నా మాట చెల్లుతుందన్న అహం కనపరిచాడు. ఇది నేటి రోజుల పిల్లలలోనూ చూస్తున్నాము, ఇటువంటి సందర్భంలో. అప్పటి వరకూ ధీరోత్తంగా వాదించిన శకుంతల మానవ సహజంగా బేలపడి, అయ్యో!, పుట్టగానే తల్లి తండ్రులచేత, ఇపుడు భర్త చేత విడువబడ్డానా అని బాధపడి, గుడ్ల నీరు కుక్కుకున్నదే తప్పించి, బేరుమని విలపించలేదు. తన కర్తవ్యం నెరవేర్చి, అది పూర్తి అయిన తరవాత మాత్రమే భగవంతుని పై భారం ఉంచింది. ఇప్పుడు అన్నీ ఇతరులపై భారం మోపేసి, స్వప్రయత్నంగా మానవ ప్రయత్నం, మానేస్తున్నారు. సత్యం మీద నమ్మకముంచింది. ఈ రోజులలో ఆకాశవాణి లాటి సాక్ష్యాలు దొర్కకపోయినా, దైవం మానుషరూపేణా అన్నట్లు, ఎక్కడినుండో ఒక చోటి నుండి, మనకు సహాయం లభించే సావకాశం ఉంటుంది, మన ప్రయత్నం నిజమైనపుడు, మనం ప్రయత్నం చేసే విషయం లో దోషం లేనపుడు, అబద్ధం లేనపుడు.

శకుంతల మానవ ప్రయత్నంగా చేయగలది అంతా చేసిన తరవాత ఇక దైవం మీద భారం వేసి వెనుదిరగాలనుకున్న సందర్భంలో ఆకాశవాణి పలికింది సాక్ష్యం, దుష్యంతుడు అప్పుడు ఒప్పుకొని శకుంతలను అక్కున చేర్చుకున్నాడు. ఈ గాంధర్వ వివాహ విషయం ఎవరికి తెలియదు కనక, జన బాహుళ్యానికి వెరచేను, అని చెబుతాడు.

ఈ సందర్భంలో శకుంతల ఉదాత్త,ధీర నాయిక శకుంతల గా చెబుతాను, దుష్యంతుని గురించి చెప్పడం నాకు ఇష్టం లేదు. ఆకాశవాణి చెప్పకపోతే ఏమి చేసేదన్న ప్రశ్న రావచ్చు, బహుశః వీరుడైన కొడుకుతో యుద్ధం ప్రకటింపచేసేదేమో! శాకుంతలం చూసే వారి దృష్టి కోణాన్ని బట్టి కనపడుతుందేమో :). నాకిలా కనపడింది మరి. నేటి యువతులంతా శకుంతలలాటి ధీరోద్దాతులు కావాలని నాకోరిక.

మరొక చిన్న వివరణ.

అందరిలోనూ ఒక అనుమానం, ఏంటీ! శాకుంతలం ఇలా రాశారని. శాకుంతలం భారతం లోని ఉపాఖ్యానం. భారతం లో శాకుంతలం ఇలాగే ఉంటుంది. భారతం నుంచి తీసుకున్న శాకుంతలో పాఖ్యానాన్ని మహా కవి కాళిదాసు మార్పులు చేసి రాశారు. దానికి అభిజ్ఞాన శాకుంతలమని పేరు పెట్టేరు. నాయికను శృంగార నాయికగా చూపించారు. అది తెనుగునాటే కాదు ప్రపంచం మొత్తంమీద బాగా తెలిసిన శాకుంతలం. రెండూ శిరోధార్యాలే.మహాకవి శకుంతలను ధీరోద్దాత్త నాయకిగా చూపడం కంటే లలిత శృంగార నాయకిగా చూపడానికే ఇష్టపడ్డారు. అందుకు గాంధర్వ వివాహం తరవాత, మరలా కలిపేలోపు కధలో మార్పులు చేసి రాశారు. రెండూ శిరోధార్యాలే.అందులోనే ఉంగరం పోగొట్టుకోడం, మరలా చేపకడుపులో దొరకడం, దూర్వాసమహాముని శాపం వగైరా. ఇలాగే నలదమయంతుల కధ కూడా వేరుగా చెప్పబడింది.

స్వస్తి

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-శకుంతల విజయం.

Posted on జూన్ 18, 2012
6
శకుంతల విజయం. SAKUNTALA-3

వేటకి వచ్చిన దుష్యంతుడు కణ్వాశ్రమం ప్రవేశించి, శకుంతలను చూసి, మోహ పరవశుడై ఆమెను గాంధర్వ వివాహం చేసుకుని వెళ్ళిపోతాడు. కణ్వుడు అడవినుంచి తిరిగివచ్చి, శకుంతలను వివాహితగా, గర్భవతిగా గుర్తించి ఆశీర్వదించి, ఆమెకు కలిగే బిడ్డ బల, వీర్యవంతుడై చక్రవర్తి అవుతాడని దీవిస్తాడు. బిడ్డపుట్టిన చాలా కాలం తర్వాత కూడా దుష్యంతుడు భార్యను తీసుకు వెళ్ళకపోతే అమెకు శిష్యులను తోడిచ్చి పంపుతాడు..ఆ తర్వాత……

కొడుకును తీసుకుని వచ్చిన శకుంతల మంత్రి, పురోహిత, ప్రధాన పౌరజన సహితుడై సభలో ఉన్న దుష్యంతుని చూసింది, సభలో ప్రవేశించింది. ఆశ్రమానికి వచ్చినపుడు చూపిన ప్రేమ అనురాగాలు కనపడక, ఆహ్వానమే వినపడక ఆశ్చర్యపోయింది. నన్ను ఎరగడా? చాలా కాలమైపోయిందని మరిచిపోయాడా. ఎరిగి, యెరగనట్లున్నాడా? చాలా పనులున్న రాజు కదా మరిచిపోయాడేమో అనుకుంది. ఆ రోజు చెప్పిన మాటలు తప్పేయా? పలకరింపు కూడా లేదే, రాజులను నమ్మవచ్చునా? అని తలపోసింది, ఒక సారి నిరుత్సాహపడింది. ఎరగని వాడికి చెప్పచ్చు, ఎరిగినవాడికీ చెప్పచ్చు, ఎరుగి ఎరగనట్లు ప్రవర్తించేవాడికి బ్రహ్మదేవుడు కూడా ఎరుక పరచలేడే! అని విచారించింది. ఏమయినా వచ్చాము కనక విషయం తేల్చుకోవడమే మంచిదని తలపోసింది, నిర్ణయానికి వచ్చింది.
కొడుకుని చూపించి, వీడు నీ కొడుకని చెబుదామని నిర్ణయించుకుని,పాత విషయాలు గుర్తు చేయదలచి…

రాజా వేటకోసం వచ్చావు, కణ్వాశ్రమంలో నన్ను చేపట్టి నాకిచ్చిన వరం తలపవలెనని కోరింది. సూర్యునితో సమాన తేజస్సు కలిగిన ఈ పిల్లవాడు నీకొడుకు, ఇతనిని యువరాజును చేయమని కోరింది. అది విన్న దుష్యంతుడు, నువ్వెవరో నాకు తెలియదు, ఇలా మాట్లాడకూడదు, ఎక్కడినించి వచ్చావో అక్కడికే వెళ్ళిపొమ్మని చెప్పేడు. దానికి శకుంతల మ్రాన్పడి, నిట్టూర్చి, కోపంతో ఎరుపెక్కిన కళ్ళలో నీళ్ళు రాగా, తనను తాను ఓదార్చుకుంటూ, నిగ్రహంతో రాజుతో ఇలా అన్నది. ఎరుగని వానిలా మాట్లాడతావేమి, ఎవరికీ తెలియదనుకుంటున్నావా? నాకు తప్ప ఇంకెవరికీ తెలియదనుకుని, ధర్మాత్ములైన వారు తప్పు మాట్లాడచ్చా? తెల్లనయిన యశస్సు కలిగినవాడా! మనుషులు చేసే పనులు, ఎంత, ఎవరికి తెలియకుండా చేసినా, చూసే వారున్నారు, వారు, వేదం, పంచభూతాలు, సూర్యుడు, చంద్రుడు, రాత్రి, పగలు, ఉభయ సంధ్యలు, అంతరాత్మ, ఇవి మహా పదార్ధాలు, ఇవి ఎప్పుడూ మనుషులు చేసే పనులు చూస్తూ ఉంటాయి సుమా అన్నది. నీవు నాకిచ్చిన వరానికి వీరంతా సాక్షులే సుమా అని చెప్పింది. భార్య లేక పురుషుడు పుత్రవంతుడుకాడు. పతివ్రత, ఎప్పుడు కూడా ఉండేది, సహధర్మ చారిణి అయిన భార్యను సరిగా చూడని వాడికి ఇహ పరాలుంటాయా? ధర్మ అర్ధ కామాల సాధనకు, గృహనీతికి, సద్గతికి, గౌరవానికి, హృదయ సంతోషానికి, భార్యమూలం, ఎట్టి ఆపదలలోనూ, ఎట్టి సంఘటనల్లో,భార్య దగ్గరుండటం మూలంగా కష్టాలు తొలుగుతాయి. భార్య పురుషుడిలో సగం అన్ని విషయాలలో, అటువంటి భార్యను అవమానించడం అధర్మం . తన నీడ నీళ్ళలో చూసుకున్నట్లు, తండ్రి కొడుకును చూసి ఆనందం పొందుతాడు. పున్నామనరకాన్నించి రక్షించే వాడు కొడుకు కనక. నీ తనువు వలన నాకు కలిగిన కొడుకు, దీపం మరొక దీపాన్ని వెలిగించినట్లుగా వెలుగుతున్నాడు. అటువంటి కొడుకును కౌగలించుకుంటే ఎంత ఆనందంగా ఉంటుందో చూడు. నీ కొడుకు వేయి వాజపేయాలు చేస్తాడని సరస్వతి పలికింది నిజం. ఇటువంటి నిజం

నుతజలపూరితంబులగు నూతులు నూఱిటికంటె సూనృత
వ్రత యొక బావి మేలు మఱి బావులు నూఱిటికంటె నొక్క స
త్క్రతువదిమేలు తత్క్రతు శతంబుకంటె సుతుండు మేలు త
త్సుత శతంబు కంటె సూనృతవాక్యము మేలు చూడగన్.

ఎప్పుడూ సత్యమే పలికే రాజా! మంచినీటి నూతులు నూఱిటికంటే ఒక బావి మేలు, వంద బావులకంటే, ఒక క్రతువు మేలు, వంద క్రతువులకంటే కొడుకు మేలు, వందమంది కొడుకులకంటే సత్యవాక్యం మేలు అని చెప్పింది.వేయి అశ్వమేధయజ్ఞాల ఫలం ఒక వైపు సత్య వాక్యం ఒక వైపు వేసి తూచితే మొగ్గు సత్యం వైపే ఉంటుంది సుమా. అన్ని తీర్ధాలలొ మునిగిన ఫలం, అన్ని వేదాల సారం సత్యవాక్యం తో సమానం సుమా. సుక్షత్రియుడైన విశ్వామిత్రుడు, మేనకల కుమార్తెను అబద్ధం చెబుతానా అంది.
అందుచే కణ్వాశ్రమం లో నీవిచ్చిన మాటకు కట్టుబడి ఉండాలంది. దానికి దుష్యంతుడు నువ్వెక్కడ, నేనెక్కడ, నిన్నెపుడూ చూడనుకూడా లేదు, స్త్రీలు అబద్ధాలడతారు, ఇలా అసత్యం మాటాడవచ్చునా అంటాడు. ఒక కుర్రాణ్ణి ఎవరినో తీసుకొచ్చి వీడు నీకొడుకని చూపించ తగునా అన్నాడు. లోక విరుద్ధమయిన వాటిని నేను ఒప్పుకోను, ఎక్కడినుంచి వచ్చావో అక్కడికే వెళ్ళిపో అన్నాడు. ఇది విన్న శకుంతల చాలా బాధపడి అయ్యో! పుట్టగానే తల్లి తండ్రి చేత విడువబడ్డాను, ఇప్పుడు భర్తచే కూడా విడువబడుతున్నానా, అని దుఃఖపడి చేయగలది లేక భగవంతుని పై భారం వేసి తిరిగిపోవడానికి ఉద్యుక్తయై ఉన్న సమయంలో ఆకాశవాణి, ఈ కుర్రవాడు నీ కుమారుడు, శకుంతలయందు జన్మించినవాడు. శకుంతల సత్యం పలికింది, ఆమెను స్వీకరించి ఏలుకో అని చెప్పింది. అందరూ ఆశ్చర్యపొయారు. అప్పుడు రాజు ఈమెకు నాకు తప్ప మరెవరికి ఈ విషయం తెలియదు కనక అలా అన్నాను, గాంధర్వ వివాహం చేసుకున్నాను ఈమెను, లోకాపవాదానికి వెరచి తెలియదన్నానని చెప్పి శకుంతలను, భరతుణ్ణి అక్కున చేర్చుకున్నాడు.

అమ్మయ్య! కధ సుఖాంతమయింది. వ్యాఖ్య దీనితో పాటు ఉంటే బాగుంటుంది, కాని ఇప్పటికే టపా పెద్దదయిపోయింది కనక రేపటిదాకా ఆగక తప్పదు. శాకుంతలం శృంగార కావ్యమేకాదు, నేటికి వస్తున్న సమస్యలకి పరిష్కారమార్గాలు చూపుతున్న మార్గదర్శిని.ఇది మరిచిపోతున్నామనే నా బాధ. నేనీ కధను కవిత్రయ భారతం నుంచి తీసుకున్నా. ఈ కధనం సహజంగా, నిజానికి దగ్గరగా లేదూ?

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-అంతర్మధనం/పుత్ర జననం/మెట్టినింటికి పయనం.

Posted on జూన్ 17, 2012
8
అంతర్మధనం/పుత్ర జననం/మెట్టినింటికి పయనం. SAKUNTALA-2

వేటకి వచ్చిన దుష్యంతుడు కణ్వాశ్రమంలో ప్రవేశించి, శకుంతలను చూసి మోహించి, ఆమె జన్మ వృత్తాంతం తెలుసుకుని, గాంధర్వ వివాహం చేసుకుని సంగమించి, ఆమెను తీసుకు వెళ్ళడానికి మంత్రి తదితరులను పంపుతానని మాటిచ్చి వెడలిపోయాడు. ఆ తరవాత….

తండ్రితో చెప్పకుండా పెళ్ళి చేసుకున్నాను, సంగమించాను కూడా, ఇది తెలిసి తండ్రి ఏమని కోపించునో అని భయపడుతూ ఉండగా కణ్వుడు అడవి నుంచి కందమూలాలు, ఫలాలు తీసుకుని వచ్చి, లలిత శృంగార భావనతో సిగ్గుపడుతున్న శకుంతలను చూసి, దివ్య దృష్టితో జరిగినది తెలుసుకుని రాచవారికి గాంధర్వ వివాహం భగవన్నిర్ణయంగా సంతసించి, శకుంతలతో ఇలా అన్నాడు. “తల్లీ, నీ పుట్టుకకు, సౌందర్యానికి తగిన వరుణ్ణే చూసుకున్నావు. అందువల్ల గర్భవతివి కూడా అయ్యావు, నీ కడుపున, ఈ ప్రపంచాన్ని ఏలే చక్రవర్తి పుడతాడు సుమా” అన్నాడు. ఇంకా “నీ ధర్మ వ్రతానికి మెచ్చుకున్నాను, నీకు కావలసిన వరం కోరుకో”మన్నాడు. దానికి శకుంతల, “తండ్రీ! ఎప్పుడు నా మనస్సు ధర్మాన్ని తప్పకుండా ఉండులాగా, నాకు కలిగే పుత్రుడు దీర్ఘాయు,ఐశ్వర్య, బలవంతుడు, వంశకర్త అయ్యేలా దీవించమని” కోరింది. అప్పుడు కణ్వుడు కోరిన వరమిచ్చి, ఆమెకు గర్భ కాలోచితమైన సంస్కారాలు చేయించగా, మూడు సంవత్సరము పూర్తి అయిన తరవాత శకుంతలకు భరతుడు జన్మించాడు. పుట్టిన బిడ్డకి జాత కర్మలు చేయించిగా, చక్రవర్తి లక్షణ సమన్వితుడయిన భరతుడు ఆ అడవిలోని ఎలుగులు, సింహాలు, పులులు, ఏనుగులను బంధించి తెచ్చి కణ్వాశ్రమ సమీప చెట్లకి కట్టేస్తూ ఉండేవాడు, వాటి పై స్వారీ చేసేవాడు. ఇది చూసిన ఆ అడవిలో నివసిస్తున్న మునులంతా అతనికి సర్వదమనుడని బిరుద నామం (నిక్ నేమ్) ఇచ్చారు. ఇలా ఆట పాటలలో భరతుడు పెరుతుండగా, ఒక రోజు కణ్వమహాముని శకుంతలతో

ఎట్టి సాధ్వులకును బుట్టినయిండ్లను,బెద్దకాలమునికి తద్ద తగదు
పతులకడన యునికి సతులకు ధర్మువు, సతులకేడుగడయు బతులచూవె.

కణ్వ మహాముని “ఎంతగొప్ప ఇంట పుట్టినా, పెళ్ళి అయిన తరవాత ఆడపిల్ల పుట్టినింట ఎక్కువ కాలం ఉండటం తగదు, భర్త దగ్గర ఉండటం ధర్మం, సతికి పతియే ఆలంబం సుమా! అందుచేత నీ కొడుకును తీసుకుని నీ భర్త ఇంటికి వెళ్ళ”మని కొంతమంది శిష్యులను తోడిచ్చి పంపేడు. ఇక్కడికి ఆపుదాం, లేకపోతే టపా చాలా పెద్దదయిపోతుంది.

విహంగ వీక్షణ చేద్దాం. తండ్రికి చెప్పకుండా పెళ్ళి చేసుకుని, సంగమించాను, తొందరపడ్డానేమో, తండ్రి ఏమంటాడో అని మధన పడింది, భయపడింది. చాలా సహజంగా అనుకున్నపని చేయడం పూర్తి అయిపోయిన తరవాత ఇటువంటి అలోచన రావడం., అందునా జీవన సమస్యకి సంబంధించిన విషయంలో పెద్దవారి అనుమతి లేక నిర్ణయం తీసుకున్నపుడు సహజమైన మధనమే శకుంతలా పడింది. తిరిగివచ్చిన కణ్వుడు విషయం దివ్యదృష్టిని తెలుసుకున్నాడు, కాని శకుంతల జరిగినది చెప్పలేదు. జరిగిన దానికి విచారించి లాభం లేదు, అదీకాక ఆమె జన్మకి తగిన నిర్ణయం తీసుకుందని, ఆమె గర్భవతి అని కూడా కణ్వుడు గ్రహించి, ఆమెను ఆశీర్వదించాడు. ఇప్పుడూ ఆడపిల్లలు ఇటువంటి తొందరపాటు నిర్ణయాలు తీసుకుని అన్నీ పూర్తి అయిపోయిన తరవాత కూడా చెప్పక తల్లి తండ్రులను ఇరుకున పెడుతున్నారు. ఆ తర్వాత ఏ మూడో నెలలోనో, నాలుగో నెలలోనో, గర్భవతిగా, తల్లి తెలుసుకునేటప్పటికి ఆలస్యమైపోతూ ఉంది. కొంతమంది తల్లులకు కూడా చెప్పక దాచి ఉంచి డాక్టర్ ద్వారా తెలుసుకున్న తల్లి తండ్రులు నిర్ఘాంతపోతున్నారు. విషయం ఊరివారందరికి తెలుస్తూ ఉంది కాని ఇంట్లో వాళ్ళకి ఆలస్యంగా తెలియడంతో తల్లి తండ్రులు తలలు పట్టుకుంటున్నారు. కొన్ని చోట్ల తల్లి తండ్రులు ఆత్మ హత్యలకు పాల్పడుతున్నారు. దానికితోడు చాలా రకాల అనుచిత చర్యలకూ పాలు పడుతున్నారు.కొంతమంది అమ్మాయిలు ఆత్మహత్యలు చేసుకుంటున్నారు. పరువు పోతుందని హత్యలు చేసిన సంఘటనలున్నాయి. ఇక్కడ మన కధానాయకిని తండ్రి మెచ్చుకున్నాడు, వరమిచ్చాడు. శకుంతల కోరిన కోరిక చూడండి, తన బుద్ధి ధర్మం తప్పకుండులాగ వరమడిగింది, పొరపాటు చేశాను, ఇక ముందు ఇటువంటి పరిస్థితి జీవితం లో రాకూడదనే పశ్చాత్తాపం కనపడలా, ఆమె కోరికలో? తల్లిగా పుట్టబోయే బిడ్డ దీర్ఘాయుషు, ఐశ్వర్య,బలవంతుడు, వంశకర్త కావాలని కోరింది. మరొక సంగతి మూడు సంవత్సరాలు గర్భాన్ని ధరించిందన్నారు. మూడు తొమ్మిదులు మోసికన్నానన్న మాట వినేవాళ్ళం. ఇప్పుడు ఇది మరుగునపడిందా? అసాధ్యమా? వైద్యపరంగా ఇది సాధ్యమా తెలియదు. తెలిసినవారు చెబితే సంతసం. ఈమె కాబోయే తల్లి, శకుంతల తల్లి మేనకకీ, శకుంతలకీ ఈ విషయం లో ఎంత తేడా ఉంది. కాలం గడచినా దుష్యంతుడు తీసుకు వెళ్ళే ప్రయత్నం చేయనపుడు మాత్రమే కణ్వుడు శకుంతలను బిడ్డతో సహా మగని దగ్గరకు వెళ్ళమని చెబుతాడు. ఇది కూడా నేటి కాలం వారికి వర్తిస్తుంది. ఆలోచించండి

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-గాంధర్వ వివాహం.(ప్రేమపెళ్ళి)

గాంధర్వ వివాహం.

26
SAKUNTALA-1
దుష్యంతుడనే రాజు పరిపాలన చేస్తూ వేటకై పరివారాన్ని వెంట పెట్టుకుని బయలుదేరి, వేటాడి, దగ్గరలో ఉన్న కణ్వాశ్రమంలో, కణ్వుని దర్శించి, నమస్కరించి వస్తానని, మంత్రులు, సేన అంతనూ దూరంగా వదలి కాలి నడకను కణ్వాశ్రం చేరి, అక్కడ కణ్వుని ఆశ్రమంలో, అపురూప లావణ్యవతి అయిన శకుంతలను చూశాడు. అందంలో జయంతునిలా ఉన్న దుష్యంతుని రాజుగా తెలుసుకుని అర్ఘ్య పాద్యాలిచ్చి కుశలమడిగింది, శకుంతల. అప్పుడు దుష్యంతుడు “వేటకని బయలుదేరివచ్చాను, ఆశ్రమం దగ్గరలో ఉన్నది కనక మునిని దర్శించి పోదామని వచ్చాను, వారెక్కడికెళ్ళేరు, వారి దర్శనభాగ్యం కలగలేదు” అని అడిగాడు. అందుకు శకుంతల “వారు ఇప్పుడే, అడవిలోకి పండ్ల కోసం వెళ్ళేరు, మీరు వచ్చేరని తెలిస్తే వెంటనే వచ్చేస్తారు” అంది. “వారు వచ్చేదాక ఒక ముహూర్త కాలం ఉండమని” కోరింది. అప్పుడు దుష్యంతుడు ఆమెను కన్యగా ఎరిగి, ఆనందపడి, ఆమెను సర్వాంగ సుందరిగా చూసి, సంచలించిన మనసుతో, “నీవెవరి కుమార్తెవు, ఇక్కడికెందు కొచ్చావు, ఇక్కడ ఉండడానికి కారణం ఏమి” అని అడిగాడు. దానికి శకుంతల “నేను కణ్వ మహాముని కుమార్తెను” అని చెప్పింది. ఈమె ముని కన్య అయితే నా మనసెందుకు లగ్నమయిందని దుష్యంతుడు అలోచించి, ఈమె మాట నమ్మలేను, బ్రహ్మ చర్యవ్రతుడైన కణ్వుని కి కుమార్తె ఏమిటి అని ఆమె జన్మ వృత్తాంతం అడిగాడు. అప్పుడు శకుంతల తన జన్మ వృత్తాంతం చెప్పింది ( ఇది నిన్నటి టపాలో చెప్పుకున్నాం, కనక మళ్ళీ చెప్పటం లేదు.) ఈమె ముని కన్యేమోనని భయపడ్డాను, కాదని తెలిసింది, ఈమె కూడా నాయందనురాగయైయున్నదని, మదనాతురుడై, “ఈ నార చీరలు కట్టనేల, ఈ కుటీరాలలో నివాసమేల, ఈ మునిపల్లెలో ఉండనేల, నాకు భార్యవయి సౌఖ్యాలను పొందు, గొప్పవైన భవనాల్లో నివసించు” అన్నాడు. “వివాహాలు ఎనిమిది రకాలు,బ్రాహ్మ్యము,దైవము,ఆర్షము,ప్రాజాపత్యము,రాక్షసము, ఆసురము,,గాంధర్వము,పైశాచికము. రాచవారికి గాంధర్వము, రాక్షసము యోగ్యమైనవి. మనకిద్దరికి ఒకరి పట్ల ఒకరికి ప్రేమ ఉన్నది కనక గాంధర్వ వివాహము ఉచితము” అనగా, సిగ్గు పడుతూ శకుంతల ఇలా అన్నది. “మా తండ్రి ధర్మ స్వరూపుడు, మా నాన్నగారొస్తారు, వారు వచ్చి నన్ను నీకు ఇస్తే పెళ్ళి చేసుకో” అంది. అందుకు దుష్యంతుడు, “ఎవరికి వారే చుట్టాలు, గాంధర్వ వివాహం అంటేనే రహస్యం, మంత్రాలు లేనిది” అని ఆమెను ఒప్పించాడు. అప్పుడు శకుంతల, “నీ వల్ల నాకు కలిగే కుమారుడికి యువరాజ్య పట్టాబిషేకం చేస్తానంటే నీకూ నాకూ సంగమం అవుతుంది” అని చెప్పింది. అందుకు దుష్యంతుడు ఇష్టపడి గాంధర్వ వివాహం చేసుకుని ఆమెతో భోగాలనుభవించి, వెళ్ళిపోతూ, నిన్ను తీసుకు వెళ్ళడం కోసం మంత్రులు మొదలయిన వారిని కణ్వ మహాముని వద్దకు పంపుతానని చెప్పి తన పట్టణానికి వెళ్ళేడు.

ఒక సారి సింహావలోకనం చేదాం. శకుంతల తండ్రి లేనపుడొచ్చిన అతిధికి చేయగల సత్కారం చేసింది. అందరు మాట్లాడినట్లే మాట్లాడింది. దుష్యంతుని వైపు ఆకర్షితురాలయింది. పరస్పరం మోహానికిలోనయ్యారు. “నాన్నగారేరీ” అని అడిగినపుడు “ఇప్పుడే వచ్చేస్తార”ని దుష్యంతుని ఉంచే ప్రయత్నం, సంభాషణ కొన సాగించే ప్రయత్నం చేసింది. వివాహ ప్రసక్తి తెస్తే, ఒక సారి మాత్రం “నా తండ్రికి ఇష్టమయి నీకిస్తేతే వివాహం చేసుకో”మన్నది, రాజు గాంధర్వ వివాహం చేసుకోడం ధర్మమేనన్న మాటకూ, తనకూ అతనియందున్న కామోపభోగ లాలసకు లొంగి వివాహానికి ఒప్పుకుని, ఒక షరతు మాత్రం పెట్టింది, పుట్టబోయే పుత్రునికి యువరాజ పట్టాభిషేకం కావాలని. దీనికి దుష్యంతుడు ఒప్పుకుని సంగమించారు, గాంధర్వ వివాహం చేసుకుని. అప్పటికీ, ఇప్పటికీ అమ్మాయిల, అబ్బాయిల మనస్తత్వం మారలేదన్నదే నా ఉద్దేశం. తండ్రి వచ్చిన తరవాత వివాహం చేసుకుందామన్న మాటమీద నిలబడలేకపోయింది, ఇంద్రియ నిగ్రహం లేక. ఇప్పటి అబ్బాయిల లాగే దుష్యంతుడూ ప్రవర్తించాడు. గాంధర్వ వివాహం అనగా పరస్పర ప్రేమతో అంగికారంతో జరిగే వివాహం, అప్పటికి, ఇప్పటికి, సమ్మతమే, కాదనడానికి లేదు కాని భద్రత దృష్ట్యా ఇబ్బందికర పరిస్థితులు ఎదుర్కోవలసి వచ్చినపుడు చిక్కులు కలుగుతాయి, అదే శకుంతల కూడా పడింది తరవాత, ఇప్పటివారు కూడా అటువంటి చిక్కులు ఎదుర్కుంటున్నారు…. శకుంతల చిక్కులు ఎలా పరిష్కారం చేసుకున్నదీ తర్వాత చూదాం.

శాకుంతలం అంటే శృంగారమే చూస్తున్నారు, ఈ తరవాత జరిగినదాన్ని పెద్దగా పట్టించుకోటం లేదు. మను చరిత్రలో మాయా ప్రవరునితో వరూధిని సంగమం తరవాత చదవక్కరలేదంటున్నారు, అలాగే శాకుంతలంలో కూడా, నిజంగా నేటి కాలానికి ఈ తరవాత జరిగినదే చాలా అవసరం.

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-శకుంతల

Posted on జూన్ 15, 2012
16
శకుంతల.

ఒకప్పుడు విశ్వామిత్రుడు ఘోరమైన తపస్సు చేస్తుండగా ఇంద్రుడు, ఇంద్ర సింహాసనం పోతుందేమో నని భయపడి, ఆ తపస్సును భంగపరచదలచి, మేనకను పిలిచి, “నీవుపోయి విశ్వామిత్రుని తపస్సు భంగం చేయమ”ని ఆజ్ఞ ఇచ్చాడు. దానికి మేనక “స్వామీ ఆయన మహా కోపిష్టి, వశిష్టుని సంతానాన్ని శాపంతో నాశనం చేసినవాడు. అటువంటి వాడు కోపంగా చూస్తే చాలు మాడిపోడానికి, స్త్రీని, నన్ను వెళ్ళమంటున్నారు, తపోభంగానికి, ఐనా నా చేతనయిన ప్రయత్నం చేస్తానని”, చల్లగాలిని తోడుతీసుకుని, సుగంధాన్ని వెంటబెట్టుకుని, బయలుదేరి వెళ్ళి, విశ్వామిత్రునికి నమస్కారం చేసి, పువ్వులు కోసిపెట్టే నెపంతో, సపర్యలు చేయడం మొదలుపెడుతుంది, చెలులతో కూడి. ఆమె సపర్యలు చేస్తుండగా మలయానిలుడు చేయవలసిన పని చేసి వల్లెవాటు తప్పించాడు, ముని దృష్టి చెదిరింది, ఆమె పాలిండ్లపై దృష్టి నిలిచింది, కామ వశుడయ్యాడు. మేనక పాచిక పారింది, బహు కాలం సంసారగతుడయ్యాడు, విశ్వామిత్రుడు. ఫలితంగా బిడ్డపుట్టింది. మేనక బిడ్డను మాలిని అనే ఏటి ఒడ్డున వదలి వెళ్ళిపోయింది. విశ్వామిత్రుడు కూడా బిడ్డను వదలి తన తపో భూమికి వెళ్ళిపోయాడు. ఈ బిడ్డని జంతువుల బారి పడకుండా శకుంతమనే పక్షి సమూహం కాపాడింది. శకుంత పక్షుల చేత కాపాడబడినది కనక శకుంతల అని నామ కరణం చేశాను. ఆమెను తెచ్చి పెంచేను, అని కణ్వుడు మరొక మునికి, శకుంతల జన్మ వృత్తాంతం, తాను వింటూ ఉండగా చెప్పేడని, శకుంతల దుష్యంతునితో తన జన్మ వృత్తాంతం తెలిపింది.

శకుంతల జన్మ వృత్తాంతం చూదాం. ఈమె విశ్వామిత్రుడు, మేనకలకు జన్మించినది. ఈ సంతానం అక్రమమా? సక్రమమా? ఈ ప్రశ్న వదిలేద్దాం. ఆ కాలానికి అది తప్పుకాదేమో మనకు తెలియదు కనక. జంతువులు కూడా, బిడ్డ పుట్టిన తరవాత బిడ్డను సహజ శత్రువులయిన ఇతర మృగాలనుంచి రక్షించుకోడానికి చాలా ప్రయత్నం చేస్తాయి. ఈ విషయంలో తల్లి చూపే ధైర్యం అనుపమానం. తల్లి తన ప్రాణం ఒడ్డి అయినా బిడ్డను శత్రువునుంచి కాపాడుకోడానికి ప్రయత్నిస్తుంది. దీనికి ప్రత్యేకమైన ఉదాహరణలు అక్కరలేదు. కోడి తన సంతానాన్ని, గద్ద నుంచి రక్షించుకోడానికి, పిల్లలను రెక్కలకింద దాచడం సర్వ సహజంగా చూస్తాము. అలాగే సాధు జంతువైన ఆవు, బిడ్డను శత్రువులనుంచి కాపాడుకోడానికి పులి కంటె ఘోరంగా పోరాడుతుంది. నిన్న ఒక చిన్న సంఘటన చూశా. మా ఎదురుగా నాలుగంతస్థుల బిల్డింగ్ లో నాల్గవ అంతస్థులో ఒక గృహ ప్రవేశం జరుగుతోంది. ఆవుని, దూడని తోలుకొచ్చారు. పైకి, మెట్ల మీంచి ఎక్కించడానికి ప్రయత్నం చేసి విఫలమయ్యారు. ఆవు భయపడి పైకి ఎక్కటం లేదు. అంతలో ఒక బుద్ధిమంతుడు, ఆవు చూస్తుండగా, దూడను ఎత్తుకుని పైకి ఎక్కేస్తున్నాడు. ఇది చూచిన ఆవు, ఎవరి ప్రమేయం లేకుండా భయపడక, మెట్లు ఎక్కేసి పైకి వెళ్ళిపోయింది. దీనిని బట్టి తెలిసేది, తల్లి ఎటువంటి విపత్కర పరిస్థితులలోనైనా బిడ్డను వదలదు సుమా. కాని ఇక్కడ మేనక బిడ్డని నిర్దాక్షిణ్యంగా వదిలేసింది, తండ్రి, కామ పరవశుడై, ఇంద్రియ సుఖాలకోసం స్త్రీని పొంది, తత్ఫలితంగా పుట్టిన బిడ్డను వదిలేసిపోయాడు. పక్షులు కాపాడాయి. అంటే వాటికి ఉన్న పాటి జ్ఞానం కూడా ఈ దంపతులకు లేకపోయింది. అదృష్టం కొద్దీ కణ్వుడు చూసి పెంచాడు.

పురాణ కాలం లో ఇలా, తల్లి కుంతి, తండ్రి సూర్యునిచే వదలి వేయబడిన వాడే కర్ణుడు, ఇతని మూలంగానే పెద్ద యుద్ధం జరిగింది. గంగా శంతనులు కామోపభోగాలలో తేలినా, ఎనిమిది మంది వసువులను, గంగ, గంగపాలు చేసినా, చివరికి ఒకరినైనా తల్లి పెంచి, తండ్రికి ఒప్పచెప్పింది. నేటి కాలానికి ఇటువంటి మేనకలూ, విశామిత్రులూ పెరిగిపోయారు. ఎక్కడ చూసినా ఇటువంటి సంతానమే కనపడుతోంది, ఎక్కువగా. ఇంద్రియాలను అదుపులో పెట్టుకోలేకపోవడం, చూసిన ప్రతిదానిని పొందాలనుకోవడం, కామోపభోగాలకోసం వెంపర్లాడటం, తప్పు చేయడం, దానిని ఎదుర్కోలేక, తత్ఫలితంగా కలిగిన సంతానాన్ని, భవిషత్తునో, పేరునో, కుటుంబ గౌరవాన్నో, లేక వీటన్నిటి ముసుగులో, మరొకరితో కామభోగాలు నెరవెర్చుకోడం కోసమో, వదిలేయడం, చేస్తున్నారు. మేనక విశ్వామిత్రులలాగే బాధ్యతలు మరచి, పశువులకంటే హీనంగా ప్రవర్తించి, కలిగిన సంతానాన్ని, గుడిమెట్ల మీద, అనాధ గృహాలవద్ద వదలిపోతున్నారు. ఇంకా కొంత మంది భ్రూణ హత్యలకు పాల్పడుతున్నారు. ఏమయినా అంటే పురాణ కాలంనుంచీ ఉన్నదేగా అంటున్నారు.
నాకు తెనుగు తప్పించి మరొక భాష రాదు. దీనిని కవిత్రయ భారతం నుంచి తీసుకున్నాను.

కాళిదాసు శాకుంతలం చదవలేను, సంస్కృతం రాదు కనక. దేవయాని రాసిన వెంటనే రాయలనుకున్నా, కుదరలేదు, నిన్న రాయాలనిపించి మొదలుపెట్టా.